Lưu ý khi giảng dạy giáo án điện tử

(GD&TĐ) - Giảng dạy bằng giáo án điện tử hiện nay không còn xa lạ với giáo viên và học sinh. Thế nhưng việc giảng dạy như thế nào để tránh tình trạng “chiếu, chép” và nâng cao được hiệu quả giáo dục, theo tôi cần lưu ý các vấn đề sau:

Khi giảng dạy bằng giáo án điện tử cần chú ý đến khâu chuẩn bị. Đầu tiên là soạn giáo án: Giáo án phải đầy đủ, xác định đúng mục tiêu bài học (phải bám sát chuẩn kiến thức, kỹ năng), xác định những thiết bị nào cần cho bài dạy. Phần nội dung bài dạy cần chia ba cột theo quy định chung của ngành Giáo dục, phải thể hiện đầy đủ nội dung bài học.
Chú ý hệ thống câu hỏi. Khi soạn giáo án, cần chú ý đến hệ thống câu hỏi, nên thiết kế và sử dụng các câu hỏi vừa bám sát sách giáo khoa vừa nâng cao và liên hệ thực tiễn. Dĩ nhiên, hệ thống câu hỏi của giáo viên phải rõ ràng, dễ hiểu, phải có định hướng trả lời của học sinh. Trong đó, phần hoạt động của giáo viên cần thể hiện những kỹ năng và cách thức hoạt động.
Đối với bài dạy có sử dụng đồ dùng dạy học, giáo viên phải tự làm theo yêu cầu của bài. Đối với bài có sử dụng nhiều tranh ảnh, bài có nội dung dài hoặc muốn giờ dạy thêm sinh động thì cần liên hệ phòng thiết bị mượn máy chiếu, đồng thời giáo viên cũng cần chuẩn bị thêm giáo án điện tử, bảng phụ...
Thực chất, giáo án điện tử là phương tiện hỗ trợ cho giáo viên, giúp bài giảng sinh động hơn, học sinh hứng thú học tập và dễ dàng tiếp thu bài. Vì vậy, để giúp học sinh khắc sâu kiến thức, kích thích nguồn cảm hứng học tập của các em, khi giảng dạy người giáo viên cần phải có sự kết hợp hài hòa giữa màn hình với lời giảng và giữa màn hình với ghi bảng sao cho linh hoạt uyển chuyển, tránh phụ thuộc quá nhiều vào một phía. Trong quá trình giảng dạy cần phải ghi những mục, ý chính của bài học, tránh ghi chi tiết vụn vặt sẽ làm loãng bài giảng hoặc trùng với nội dung trên màn hình.
Ngoài ra, tư liệu trên mạng internet rất phong phú, vì vậy, người dạy phải thật sự có ý thức học hỏi, khai thác và sử dụng có chọn lọc những tư liệu quý trên internet. Đừng quá tham lam tư liệu, có bao nhiêu cũng đưa vào bài giảng, làm cho bài giảng rất dễ bị loãng. Ví dụ, khi đã có đoạn phim hoặc hình ảnh quý… thì việc lựa chọn, xử lý, sử dụng sao cho hiệu quả là phải có sự chọn lọc.
Tóm lại, dạy học bằng giáo án điện tử được coi là cơ hội tốt để giáo viên tiếp cận và sử dụng thành thạo công nghệ thông tin, cải tiến phương pháp giảng dạy, qua đó nâng cao chất lượng dạy và học.

Ngô Mã Thiên

Tạo công bằng cho giáo viên

Số liệu của Bộ GD-ĐT cho biết cả nước hiện có trên 1,1 triệu giáo viên các cấp. Theo GS Nguyễn Xuân Hãn, lương giáo viên hiện xếp hàng thứ 14 trong các ngành nghề. Thu nhập bình quân theo lương và phụ cấp kèm theo của giáo viên khoảng 3-3,5 triệu đồng/tháng/người. Giáo viên có thâm niên công tác từ 13 năm trở lên đến sau 25 năm, lương và phụ cấp khoảng 3,5 - gần 5 triệu đồng/tháng/người. Còn giáo viên mới ra nghề chỉ nhận mức lương trên dưới 2 triệu đồng/tháng.

Giải pháp số 1

Cũng theo số liệu khảo sát của Hội Cựu giáo chức VN, số giáo viên có thâm niên trên 13 năm hiện nay chỉ chiếm 50%. Như vậy cũng có nghĩa chỉ có khoảng nửa triệu giáo viên được hưởng mức lương trên bình quân, còn lại hưởng lương dưới mức bình quân. Mà theo GS Hoàng Tụy so sánh, mức lương đó nhân đôi vẫn chưa tới “ngưỡng” mà Quốc hội xem xét để phải đóng thuế thu nhập. GS Hoàng Tụy đưa vấn đề cải thiện chính sách lương cho giáo viên là giải pháp số 1 trong đề cương cải cách mới nhất của ông.

Theo GS Vũ Hoan, chủ tịch Liên hiệp các hội khoa học kỹ thuật Hà Nội, phải kiểm tra nghiêm túc toàn bộ vấn đề đầu tư, chi tiêu ngân sách nhà nước và đóng góp của dân cho giáo dục nhằm xây dựng một cơ chế phân bổ minh bạch và quản lý vốn đầu tư từ các nguồn khác nhau cho giáo dục. Trên cơ sở này xây dựng chính sách lương cho nhà giáo. “Cần tách lương giáo viên ra khỏi hệ thống lương hành chính sự nghiệp” - GS Hoan nhấn mạnh.

Xứng đáng và công bằng

PGS Vũ Trọng Rỹ, Viện Nghiên cứu giáo dục VN, cho rằng ngoài bất hợp lý về lương có nhiều vấn đề khác cần được thay đổi và cải thiện. Đơn cử như việc cần điều chỉnh quy định về số giờ lao động của giáo viên vì hiện nay theo quy định này, giờ lao động của giáo viên nói chung vượt quá giờ lao động quy định trong Luật lao động. Chính sách bồi dưỡng giáo viên, tạo điều kiện cho giáo viên học nâng cao trình độ chưa được quan tâm. Chính sách khen thưởng cũng cần điều chỉnh bất cập khi danh hiệu thi đua chủ yếu dành cho cán bộ quản lý, không khuyến khích đông đảo giáo viên. Công tác quản lý giáo viên cần khắc phục tình trạng thiếu dân chủ, không phát huy tinh thần tự chủ của giáo viên. Cần để cho giáo viên được tham gia quá trình ra quyết định của các cấp quản lý.

PGS Khổng Doãn Điền, Liên hiệp các hội khoa học kỹ thuật Hà Nội, đề xuất trong việc thay đổi chính sách đãi ngộ và sử dụng nhà giáo phải quan tâm tới yếu tố công bằng. Những năm đất nước còn khó khăn, đời sống nhà giáo còn thiếu thốn hơn hiện nay nhưng vẫn nhiều người tâm huyết, tận tụy với giáo dục. Còn hiện nay, tâm huyết của nhà giáo giảm sút do niềm tin giảm sút. Một trong những nguyên nhân dẫn đến việc này là sự thiếu công bằng trong tuyển dụng, đãi ngộ và quản lý giáo viên. Tình trạng người nhận lương cao nhưng lao động bỏ ra không xứng đáng, người được công nhận danh hiệu, được thăng chức, có học hàm, học vị cao nhưng không xứng đáng, đối nghịch với đó là những người lao động, cống hiến thầm lặng không được biết đến, coi trọng. Điều này tồn tại, kéo dài sẽ khiến nhà giáo không còn tâm huyết. Ngày càng ít người muốn gắn bó với nghề bằng lối sống đạo đức trong sạch.

 

Cần hoàn thiện và thực hiện nghiêm túc chế độ đầu vào giáo viên, tuyển giáo viên nghiêm ngặt. Nhà nước ban hành tiêu chuẩn tư cách giáo viên, xác định rõ tiêu chuẩn quá trình học tập khi nhậm chức của giáo viên và yêu cầu về đạo đức phẩm chất giáo viên; tăng cường quản lý giáo viên, hoàn thiện cơ chế cho ra khỏi ngành đối với giáo viên không đủ năng lực dạy học.

Đối với các vùng khó khăn, phải hoàn thiện chính sách tạo nguồn tuyển sinh sư phạm cho người dân tộc thiểu số và người ở vùng núi, vùng sâu, vùng xa; ban hành và triển khai quy định về nghĩa vụ của giáo sinh sau khi ra trường phải theo sự điều động của Nhà nước để góp phần khắc phục thiếu hụt về giáo viên ở các vùng khó khăn.

Về chính sách đãi ngộ với giáo viên, cần đảm bảo mức lương bình quân của giáo viên cao hơn hoặc không thấp hơn mức lương bình quân của nhân viên công vụ nhà nước và từng bước nâng cao lên. Thực hiện việc trả lương theo hiệu quả công việc, thành tích công tác. Giáo viên cộng tác lâu dài ở cơ sở nông thôn và vùng sâu, vùng xa khó khăn, cần thực hiện chính sách ưu tiên về tiền lương, chức vụ, chức danh. Ban hành các chính sách ưu đãi về nhà ở giáo viên, chính sách chữa bệnh dưỡng lão cho giáo viên. Nhà nước khen thưởng cho giáo viên dạy học lâu dài ở vùng nông thôn, vùng khó khăn có cống hiến nổi bật.

 

VĨNH HÀ

Chung tay đổi mới giáo dục

Thạc sĩ Võ Anh Tuấn gây ấn tượng mạnh với những người tổ chức diễn đàn bằng một loạt bảy bài viết. Dẫn lại những câu chuyện thực tế và vận dụng những lý thuyết khoa học phù hợp, ông Tuấn phân tích một cách sinh động hiện trạng giáo dục công lập nước nhà trong thế so sánh với triết lý giáo dục khai phóng. Qua đó, tác giả Võ Anh Tuấn đã đưa ra nhiều giải pháp cụ thể mà tác giả cho rằng có thể thực hiện trong thời gian ngắn với chi phí thấp nhất.

Thay đổi tận gốc

 

"Khi đã có thầy cô giỏi, được tôn trọng và đãi ngộ tốt cộng với chương trình, sách giáo khoa, phương pháp giảng dạy tốt, cũng cần một môi trường để các thầy cô làm việc, cần một cơ chế để phát huy hiệu quả"

TS Hà Văn Sơn

Ủng hộ triết lý giáo dục khai phóng, trong bài viết của mình, tác giả Nguyễn Trọng Bình khẳng định: “Có thể thấy triết lý “khai phóng” trong giáo dục sẽ giúp chúng ta cùng lúc giải quyết rất nhiều vấn đề. Bởi lẽ muốn có “sản phẩm giáo dục” theo tinh thần khai phóng, đương nhiên chúng ta phải xây dựng một đội ngũ giáo viên - những người trực tiếp đào tạo - phải có tinh thần khai phóng. Mà muốn có đội ngũ giáo viên có tinh thần khai phóng nhất định phải có đội ngũ quản lý điều hành nền giáo dục có tinh thần khai phóng. Như thế tất cả mọi vấn đề của công cuộc đổi mới giáo dục đều phải bắt đầu từ vấn đề con người, phải đổi mới từ vấn đề con người”.

 

Cùng quan tâm sâu sắc đến triết lý giáo dục, giảng viên Lê Minh Tiến khẳng định: “để đổi mới giáo dục trước tiên phải đổi mới lại triết lý giáo dục hướng theo mục tiêu dân chủ, công bằng và văn minh mà đất nước đang hướng tới, cũng như xu hướng giáo dục thế kỷ 21 trên thế giới”. Theo ông Tiến, từ triết lý này sẽ dẫn tới những thay đổi trong cách điều hành nền giáo dục, cách đối xử với người dạy, người học, nội dung và phương pháp giáo dục cũng như việc đầu tư cho cơ sở vật chất trong nền giáo dục quốc dân.

Trong khi đó, thầy giáo Trần Xuân Khoa (Đắk Lắk) đề nghị một nền giáo dục hiện đại cần được kế thừa, phát huy truyền thống tốt đẹp của cha ông và phát triển mang tính nhân bản - dân tộc - khoa học và hội nhập.

Nhiều giải pháp

Nói về chương trình, tác giả Huỳnh Anh cho rằng ngành giáo dục muốn học sinh phải được đào tạo toàn diện. Đó là ý tưởng rất tốt nhưng liệu ý tưởng ấy có thành hiện thực hay không? Rèn luyện một học sinh từ không biết gì về ca hát, vẽ, may vá thêu thùa, trong khi các học sinh ấy không có kỹ năng và không thích học để trở thành những học sinh biết hát hay, vẽ đẹp và may vá thêu thùa khéo thì cần phải có một thời gian rất dài và rất kiên trì mới được.

Tác giả Phan Thị Mỹ Phương đề nghị cải tiến nội dung sách giáo khoa bằng cách chỉ đưa vào đó những kiến thức căn bản, không nên đưa những phần dẫn giải đặt vấn đề dài dòng. TS Trần Thượng Tuấn cho rằng chương trình giáo dục các cấp cần định hướng lại những gì cần dạy và cách dạy, còn người học cần định hướng lại cách học và những gì cần học.

Cô giáo Trần Thị Thúy Hằng đề nghị phải thay đổi cách đánh giá học sinh. Cô giáo Hằng viết: “Nếu chúng ta muốn có một thế hệ học sinh giỏi thật sự, cần phải bàn bạc lại việc soạn thảo sách giáo khoa như thế nào cho hợp lý, việc phân phối chương trình thế nào cho phù hợp, việc đánh giá học sinh sao cho không có trường hợp ngồi nhầm lớp, chứ theo kiểu đánh giá như hiện nay tôi thấy không ổn!”.

Thầy giáo Lê Vũ Nguyên gửi một “bản kiến nghị” các vấn đề cần giải quyết từ cơ chế quản lý, chính sách tuyển chọn giáo viên đến tiền lương, chương trình - sách giáo khoa, chủ trương phân ban. Và thầy giáo Nguyên cũng đề nghị ngành giáo dục có một chủ trương ổn định, đi đến giảm bớt số môn học trong từng cấp học, bậc học”.

Trong khi đó, TS Lê Vinh Quốc khẳng định trong hàng loạt vấn đề hiện nay của giáo dục, đổi mới cơ chế quản lý điều hành là vấn đề cơ bản và then chốt nhất, có vai trò quyết định thành bại của toàn bộ công cuộc đổi mới. Từ đó, ông đề nghị cơ chế quan liêu bao cấp phải được xóa bỏ để thay thế bằng cơ chế quản lý dân chủ - khoa học.

Theo đó, cần bãi bỏ những mệnh lệnh hành chính với những chỉ tiêu chủ quan áp đặt từ trên xuống, đưa thi đua vào đúng thực chất của việc dạy tốt học tốt với chất lượng thật sự, trả lại vai trò chủ thể giáo dục cho các nhà giáo và nhà trường ở cơ sở. Khi ấy, Bộ GD-ĐT cùng các sở trực thuộc sẽ quản lý giáo dục bằng luật pháp và chương trình học, mọi vấn đề thuộc về chuyên môn học thuật và thành quả giáo dục thuộc quyền các nhà giáo và nhà trường ở cơ sở.

Với cơ chế quản lý dân chủ - khoa học được xác lập, một nền giáo dục trung thực với vai trò chủ động sáng tạo của giáo viên sẽ được đảm bảo, để làm cơ sở tiến hành thành công mọi sự đổi mới theo khoa học giáo dục hiện đại.

Đội TNTP

Liên kết web

Hỗ trợ học tập

Website trường bạn



Số lượt truy cập

1192322
Hôm nay
679

IP máy bạn: 54.80.169.119

Trang web hiện có:
33 khách & 0 thành viên trực tuyến